روانشناسی و علوم تربیتی

پایان نامه ارشد روانشناسی گرایش کودکان استثنایی: تأثیر آموزش مهارت های مثبت اندیشی بر بهزیستی روان شناختی، امید به زندگی و رضامندی زناشویی مادران دارای فرزند کم توان ذهنی

پایان نامه

گرایش : کودکان استثنایی

عنوان : تأثیر آموزش مهارت­های مثبت ­اندیشی بر بهزیستی روان­شناختی، امید به زندگی و رضامندی زناشویی مادران دارای فرزند کم ­توان ذهنی

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد قاین

پایان ­نامه کارشناسی ارشد رشته روان­شناسی “M.A”

گرایش کودکان استثنایی

عنوان :

تأثیر آموزش مهارت­های مثبت­ اندیشی بر بهزیستی روان­شناختی، امید به زندگی و رضامندی زناشویی مادران دارای فرزند کم­ توان ذهنی

استاد راهنما :

دکترعلی ­اکبر اسماعیلی





فهرست مطالب:
فصل اول: کلیات تحقیق 1
1-1 مقدمه. 2
1-2 بیان مسئله. 3
1-3 ضرورت و اهمیت تحقیق 5
1-4 اهداف پژوهش 5
1-5 فرضیه ­های پژوهش 5
1-6  تعریف واژه­ها و مفاهیم 5
 
فصل دوم:  ادبیات و پیشینه­ی تحقیق 1
2-1 عقب ماندگی ذهنی 9
2-2 عقب­مانده­ی ذهنی آموزش­پذیر (EMR) 9
2-3 ویژگی­های کودک استثنایی 9
2-4 نیازهای والدین کودکان استثنایی 10
2-5 احساسات والدین کودکان استثنایی 10
2-6  تعریف روان­شناسی مثبت­گرا 11
2-7 اهداف اولیه­ی روان­شناسی مثبت­گرا 12
2-8 اصول و مفروضه­های روان­شناسی مثبت­گرا 12
2-9 ابعاد روان­شناسی مثبت­گرا 1
2-10   زندگی کامل 13
2-10-1- زندگی لذت بخش. 14
2-10-1-1-  وجوه سه گانه زندگی لذت بخش. 14
2-10-2- زندگی با اشتیاق (زندگی درگیرانه) 14
2-10-2-1-  توانمندی­ها و فضیلت­ها 15
2-10-3- زندگی با معنی 16
2-11   بهزیستی روان­شناختی 16
2-12   ابعاد بهزیستی روان­شناختی 19
2-13   نظریه­ های بهزیستی روانی 20
2-13-1- نظریه­ی فرانکل 20
2-13-2- الگوی ویسینگ و واندان. 20
2-13-3- نظریه­ی ریف 20
2-14   عوامل مؤثر بر بهزیستی 21
2-15   امید به زندگی 21
2-16   رضایت زناشویی 23
2-16-1- تعریف رضایت زناشویی 23
2-16-2- عوامل تعیین کننده­ موفقیّت ازدواج و رضایت زناشویی 23
2-17   پژوهش­های انجام شده در ارتباط با موضوع. 33
2-17-1-  پژوهش­های انجام شده در کشور 33
2-17-2- پژوهش­های خارجی 37
 
فصل سوم:  روش تحقیق 1
3-1 مقدمه. 40
3-2 نوع طرح پژوهش 40
3-3 جامعه­ی آماری 40
3-4 نمونه، روش نمونه گیری و حجم نمونه.
3-4-1- گروه نمونه. 40
3-4-2- روش نمونه گیری 40
3-5 ابزار اندازه ­گیری 40
3-6  اجرا و  روش جمع­آوری داده­ ها 45
3-7 روش­های آماری 46
 
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده­ ها 1
4-1 مقدمه. 48
4-2 تجزیه و تحلیل و توصیف داده­های گردآوری شده 48
4-2-1- توصیف نمونه­ی آماری 48
4-2-2- توصیف متغیرهای تحقیق در گروه آزمایش. 49
4-2-3- توصیف متغیرهای تحقیق در گروه کنترل. 51
4-3 آمار استنباطی 54
4-4 آزمون فرضیه ­های تحقیق 54
4-4-1- آزمون فرضیه­ی اول. 54
4-4-2- آزمون فرضیه­ی دوم. 56
4-4-3- آزمون فرضیه­ی سوم. 58
 
فصل پنجم:  نتیجه­گیری، بحث و پیشنهادات 1
5-1 مقدمه. 63
2-5 خلاصه نتایج آزمون فرضیه ­های تحقیق 63
5-2-1- بحث و نتیجه­گیری از فرضیه­ی اول. 63
5-2-2- بحث و نتیجه­گیری از فرضیه­ی دوم. 64
5-2-3- بحث و نتیجه­گیری از فرضیه­ی سوم. 65
5-3 محدودیت­های تحقیق 66
5-4 پیشنهادات. 67
5-4-1- پیشنهادات کاربردی 67
5-4-2- پیشنهادات پژوهشی 67
پیوست­ها  1
پرسشنامه­یی زوجی اینریچ 70
پرسشنامه­ی امید به زندگی حلاجیان 72
پرسشنامه­ی بهزیستی روان­شناختی – فرم کوتاه ریف. 74
منابع و مآخذ  75
فهرست جدول­ها
جدول شماره (3-1): پایایی پرسشنامه­ی امید به زندگی حلاجیان در گروه آزمایش و کنترل 41
جدول شماره (3-2): نتایج تحلیل آماری مقایسه میانگین نمرات اختلاف پیش­آزمون و پس­آزمون امید به زندگی مادران در گروه آزمایش و کنترل 42
جدول شماره (3-3): پایایی مقیاس زوجی اینریچ در گروه آزمایش و کنترل 42
جدول شماره (3-4): نتایج تحلیل آماری مقایسه میانگین نمرات اختلاف پیش­آزمون و پس­آزمون رضامندی زناشویی مادران در گروه آزمایش و کنترل 43
جدول شماره (3-5): پایایی مقیاس بهزیستی روان­شناختی – فرم کوتاه ریف در گروه آزمایش و کنترل 44
جدول شماره (3-6): نتایج تحلیل آماری مقایسه میانگین نمرات اختلاف پیش­آزمون و پس­آزمون بهزیستی روان­شناختی مادران در گروه آزمایش و کنترل 44
جدول شماره (3-7): ساختار کلی جلسات آموزش مهارت­های مثبت­اندیشی 45
جدول شماره(4-1): توصیف گروه آزمایش و کنترل 48
جدول شماره(4-2):توصیف نمره متغیرهای تحقیق در گروه آزمایش 49
جدول شماره (4-3):توصیف نمره­ی متغیرهای تحقیق در گروه کنترل 51
جدول شماره (4-4): نتایج تحلیل آماری مقایسه میانگین نمرات پیش­آزمون بهزیستی روان­شناختی مادران در گروه آزمایش و کنترل 54
جدول شماره (4-5): نتایج آزمون لوین 54
فهرست جدول­ها
جدول شماره (4-6): نتایج تحلیل کوواریانس نمرات پس­آزمون و پیگیری پس از کنترل نمرات پیش­آزمون در مؤلفه­ی بهزیستی روانشناختی مادران 55
جدول شماره (4-7): نتایج تحلیل آماری مقایسه میانگین­های بهزیستی روان­شناختی مادران دانش­ آموزان گروه آزمایش و کنترل در پیش­آزمون، پس­آزمون و پیگیری 56
جدول شماره (4-8): نتایج تحلیل آماری مقایسه میانگین نمرات پیش­آزمون امید به زندگی مادران در گروه آزمایش و کنترل  57
جدول شماره (4-9): نتایج آزمون لوین 57
جدول شماره (4-10): نتایج تحلیل کوواریانس نمرات پس­آزمون و پیگیری پس از کنترل نمرات پس­آزمون در مؤلفه­ی امید به زندگی مادران 57
جدول شماره (4-11): نتایج تحلیل آماری مقایسه میانگین­های امید به زندگی مادران گروه آزمایش و کنترل در پیش­آزمون، پس­آزمون و پیگیری 58
جدول شماره (4-12): نتایج تحلیل آماری مقایسه میانگین نمرات پیش­آزمون رضامندی زناشویی مادران در گروه آزمایش و کنترل  59
جدول شماره (4-13): نتایج آزمون لوین 59
جدول شماره (4-14): نتایج تحلیل کوواریانس نمرات پس­آزمون و پیگیری پس از کنترل نمرات پس­آزمون در مؤلفه­ی رضامندی زناشویی مادران 60
جدول شماره (4-15): نتایج تحلیل آماری مقایسه میانگین­های رضامندی زناشویی مادران گروه آزمایش و کنترل در پیش­آزمون، پس­آزمون و پیگیری 60
جدول5-1: خلاصه نتایج آزمون فرضیه ­های تحقیق 63
جدول شماره (الف-1): پرسشنامه­ی زوجی اینریچ 69
ادامه جدول شماره (الف-1): پرسشنامه­ی زوجی اینریچ 70
جدول شماره (الف-2): پرسشنامه­ی امید به زندگی 71
ادامه­ی جدول شماره (الف-2): پرسشنامه­ی امید به زندگی 72
جدول شماره (الف-3): پرسشنامه­ی بهزیستی- روان­شناختی 73
ادامه­ی جدول شماره (الف-3): پرسشنامه­ی بهزیستی- روان­شناختی 74
فهرست نمودارها
نمودار شماره (4-1): توصیف گروه آزمایش و کنترل 49
نمودار شماره (4-2): توصیف پیش­آزمون، پس­آزمون و پیگیری بهزیستی روان­شناختی مادران در گروه آزمایش و کنترل  52
نمودار شماره (4-3): توصیف پیش­آزمون، پس­آزمون و پیگیری رضامندی زناشویی مادران گروه آزمایش و کنترل  53
نمودار شماره (4-4): توصیف پیش­آزمون، پس­آزمون و پیگیری امید به زندگی مادران گروه آزمایش و کنترل  53
فهرست شکل­ها
عنوان شکل                 صفحه
شکل شماره (2-1): الگوی ریف در خصوص سازه بهزیستی روان­شناختی، اقتباس از کرد تمینی (1384) 1
چکیده
هدف:
پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر آموزش مهارت­های مثبت­اندیشی بر بهزیستی روان­شناختی، امید به زندگی و رضامندی زناشویی مادران دارای فرزندکم­توان ذهنی شهر فردوس درسال (91) انجام شد.
روش:
این پژوهش از نوع آزمایشی با طرح پیش­آزمون- پس­آزمون و آزمون پیگیری با گروه کنترل  است. جامعه موردمطالعه 100 نفر ازمادران دارای فرزند کم ­توان ذهنی شهر فردوس بودند،که فرزندان­شان در سال91 تحت حمایت بهزیستی بوده ­اند.نمونه­ای شامل 50 مادر به شیوه­ی نمونه گیری تصادفی انتخاب وبه صورت تصادفی در گروه آزمایش وکنترل هرگروه (25نفر) قرار گرفتند.
آزمودنی­های گروه آزمایش به مدت 13 جلسه­ی 90 دقیقه­ای طی 4 هفته تحت آموزش مهارت­های مثبت­اندیشی قرار گرفتند، در حالی که گروه کنترل هیچ مداخله­ای دریافت نکردند. داده­های به دست آمده با بهره گرفتن از روش آماری تحلیل کواریانس مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت.
یافته ها: تحلیل نتایج با بهره گرفتن از آزمونT  مستقل نشان  داد که تفاوت بین دوگروه آزمایش وکنترل معنادار است ( 0001/0p< ).
نتیجه­گیری: نتایج به دست آمده در این تحقیق همسو با سایر تحقیقات بوده وسودمندی وتأثیر آموزش مهارت­های مثبت­اندیشی بر بهزیستی روان­شناختی، امید به زندگی و رضامندی زناشویی مادران دارای فرزند کم توان ذهنی را تأیید می­ کند.
1-1          مقدمه
یکی از طبیعی­ترین گروه­هایی که می ­تواند نیازهای انسان را ارضا کند خانواده است. وظیفه­ی خانواده مراقبت از فرزندان و تربیت آن­ها، برقراری ارتباطات سالم اعضا با هم و کمک به استقلال کودکان است، حتی اگر کودک کم ­توان ذهنی[1]، نابینا[2]، یا ناشنوا[3] باشد. کم ­توان ذهنی یک وضعیت و حالت خاص ذهنی است که در اثر شرایط مختلف قبل از تولد و یا پس از تولد کودک پدید می­آید (میکائیلی، 138). بی تردید تولد و حضور کودکی با کم توانی ذهنی در هر خانواده­ای می ­تواند رویدادی نامطلوب و چالش­زا تلقی شود که احتمالاً تنیدگی، سرخوردگی­، احساس غم و ناامیدی را به دنبال خواهد داشت. شواهد متعددی وجود داردکه نشان می­ دهند والدین کودکان دارای مشکلات هوشی­، به احتمال بیشتری با مشکلات هیجانی­، اقتصادی و اجتماعی که غالباً ماهیت محدود کننده­، مخرب و فراگیر دارند، مواجه می­شوند (مانند خمیس[4]، 2007). در چنین موقعیتی گرچه همه­ی اعضای خانواده وکارکرد آن­، آسیب می­بیند(هرینگ[5] وهمکاران، 2006) مادران به علت داشتن نقش سنتی “مراقب”، مسئولیت­هایی بیشتری در قبال فرزند ناتوان خود به عهده می­گیرند که در نتیجه­، با مشکلات روانی بیشتری مواجه می­شوند. فرض بر این است که مشکلات مربوط به مراقبت از فرزند مشکل­دار، والدین، به ویژه مادر را در معرض خطر ابتلا به مشکلات مربوط به سلامت روانی قرار می­دهد (اولسون و هوآنگ، 2001؛ مک کانکی و همکاران[6]، 2007). مادر، نخستین شخصی است که به طور مستقیم با کودک ارتباط برقرار می­ کند.
رویارویی مادر با فرزند کم ­توان ذهنی، نیاز کودک به مراقبت دایمی، اهمیت فراهم ساختن شرایط ویژه­ی رشد، تجربه­ی تنش والدین ناشی از وجود رفتارهای آیینی، مشکلات زبانی، قشقرق و فقدان مهارت مراقبت از خود در این گروه از کودکان، همگی زمینه را برای تضعیف کارکرد طبیعی مادر فراهم می­نمایند. وجود چنین مشکلاتی افزایش میانگین اختلالات روانی در مادران کودکان استثنایی و به ویژه مادران دارای کودک کم توان ذهنی را در مقایسه با مادران کودکان عادی در پی خواهد داشت. هم چنین داشتن توقعات و انتظارات دور از توانایی کودکان و برآورده نشدن آن­ها موجب ناکامی والدین می­شود.
تولد یک کودک کم ­توان ذهنی در مادرانی که به مدت 9 ماه بارداری، انتظار یک کودک سالم و با ویژگی­های طبیعی را داشته اند موجبات احساس گناه و تقصیر، ناکامی و محرومیت ناشی از طبیعی نبودن کودک را در مادر فراهم می کند که بالطبع غم، اندوه و افسردگی را به دنبال خواهد داشت. در مجموع، چنین شرایطی می ­تواند سبب گوشه­گیری، عدم علاقه به برقراری رابطه با محیط، احساس خودکم بینی و بی ارزشی در مادر شود و پیامدهای منفی هم­چون اضطراب، پرخاشگری (نریمانی و همکاران، 2007)، حرمت به خود پایین (محمدی و دادخواه، 2001) و افسردگی شدید (لاجوردی، 1992) را در مادران به دنبال داشته باشد و سلامت آن­ها را به خطر اندازد.یکی از مهم ترین منابع زمینه ساز این گروه از مشکلات روان -شناختی از دست دادن امید به زندگی و نداشتن رضایت زناشویی است (شمس اسفندآبادی، 2007).
تعداد صفحه : 102
قیمت : 14700 تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :               asa.goharii@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  **** ***